ثبت شرکت ها و ثبت برند


فصل اول – اختراعات
ماده 1-اختراع نتیجه فکرفرد یا افراد است که برا ی اولین بار فرآیند یا فرآورده ای خاص را ارائه می کندو مشکلی را در یک حرفه فن ، فناوری ، صنعت و مانند آن ها حل می نماید .
ماده 2-اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد . ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد و از نظر صنعتی ، اختراع کاربردی محسوب می شود که در رشته ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد . مراد از صنعت معنای گسترده آن است و شامل مواردی نظیر صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات نیز میشود .
ماده 3- گواهی نامه اختراع سندی است که اداره مالکیت صنعتی برای حمایت از اختراع صادر می کند و دارنده آن می تواند از حقوق انحصاری بهره مند شود .
ماده 4- موارد زیر از حیطه حمایت از اختراع خارج است :
الف- کشفیات ، نظریه های علمی ، روش های ریاضی  و آثار هنری .
ب- طرحها و قواعد یا روش های انجام کار تجاری و سایر فعالیتهای ذهنی و اجتماعی .
ج-روش های تشخیص و معالجه بیماری های انسان و حیوان .
این بند شامل فراورده های منطبق با تعریف اختراع و مورد استفاده در روش های مزبور نمی شود
د- منابع ژنتیک و اجزاء تشکیل دهنده آن ها و همچنین فرآیند های بیولوژیک تولید آن ها .
ه- آنچه قبلا در فنون و صنایع پیش بینی شده باشد .
فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه ای از جها از طریق انتشار کتبی یا شفاهی یا از طریق استفاده عملی و یا هر طریق دیگر ، قبل از تقاضا و یا موارد حق تقدم ناشی از اظهار نامه ثبت اختراع ، افشاء شده باشد . در صورتی که افشاء اختراع ظرف مدت شش ماه قب از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی قبل از تاریخ حق تقدم اختراع صورت گرفته باشد مانع ثبت نخواهد بود .
و-اختراعاتی که بهره برداری از آنها خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق حسنه باشد .
ماده 5-چگونگی ذکر نام مخترع در گواهی نامه اختراع و نحوه تعلق حق اختراع ثبت شده به شرح زیر است :
الف- حقوق اختراع ثبت شده منحصرا به مخترع تعلق دارد .
ب- اگر افرادی به صورت مشترک اختراعی کرده باشند حقوق ناشی از اختراع مشترکا به آنان تعلق می گیرد .
ج-هر گاه دو یا چند نفر مستقل ا ز دیگری اختراع واحدی کرده باشند شخصی که اظهار نامه اختراع خود را زودتر تسلیم کرده و یا در صورت ادعای حق تقدم هرکدام بتوانند اثبات کنند که در تاریخ مقدم اظهار نامه خود را به صورت معتبر تسلیم کرده اند، مشروط بر این که اظهار نامه مذکور مسترد یا رد نگردیده یا مسکوت گذاشته نشده باشد حق ثبت اختراع را خواهند داشت .
د- حقوق ناشی از اختراع ثبت شده قابل انتقال است و در صورت فوت صاحب حق به ورثه او منتقل می شود
ه- در صورتی که اختراع ناشی از استخدام یا قرارداد باشد حقوق مادی آن متعلق به کارفرما خواهد بود مگر آن که خلاف آن در قرارداد شرط شده باشد .
و- نام مخترع در گوهی نامه اختراع قید می شود مگر این که کتبا از اداره مالکیت صنعتی درخواست کند که نامش ذکر نشود . هر گونه اظهار یا تعهد مخترع مبنی بر این که نام شخص دیگری به عنوان مخترع قید گردد فاقد اثر قانونی است .
ماده 6- اظهارنامه ثبت اختراع که به اداره مالکیت صنعتی داده  می شود بایدموضوع را که حمایت از آن درخواست می شود تعیین کرده و به فارسی تنظیم شود ، دارای تاریخ و امضاء بوده و خواسته توصیف ادعا خلاصه ای از توصیف اختراع و در صورت لزوم نقشه های مربوطه را در برداشته باشد هزینه های ثبت اظهار نامه از درخواست کننده ثبت دریافت می شود .
در تنظیم و تسلیم اظهار نامه باید موارد زیر رعایت شود :
الف- نام و سایر اطلاعات لازم در خصوص متقاضی مخترع و نماینده قانوی او در صورت وجود و عنوان اختراع در اظهار نامه درج شود .
ب-در مواقعی که متقاضی شخص مخترع نیست مدارک دال بر سمت قانونی وی همراه اظهار نامه تحویل گردد.
ج- ادعای مذکور در اظهار نامه گویا مختصر بوده و با توصیف همراه باشد به نحویل که برا ی شخص دارای مهارت در فن مربوط واضح  و کامل بوده و حداقل یک روش اجرایی برای اختراع ارائه کند . خلاصه توصیف فقط به منظور ارائه اطلاعات فنی است و نمی توان برای تفسیر محدوده حمایت به آن استناد کرد .
ماده 7- متقاضی ثبت اختراع تا زمانی که اظهار نامه او برای ثبت اختراع قبول نشده است می تواند آن را مسترد کند .
ماده 8- اظهارنامه باید فقط به یک اختراع یا به دسته ای از اختراعات مرتبط که بک اختراع کلی را تشکیل می دهد مربوط باشد . دراختراع کلی ذکر نکردن ارتباط اجزاء آن موجب بی اعتباری گواهی نامه اختراع مربوط نمی شود متقاضی می تواند تا زمانی که اظهار نامه وی مورد موافقت قرار نگرفته است :
الف- اظهار نامه خود را اصلاح کند ، مشروط بر آن که از حدود اظهار نامه نخست تجاوز نکند .
ب-آنر ابه دو یاچند اظهار نامه تقسیم کند اظهار نامه تقسیمی باید دارای تاریخ تقاضای اولیه بوده و در صورت اقتضاء مشمول حق تقدم اظهار نامه نخستین است .
ماده 9- متقاضی می تواند همراه با اظهار نامه خود طی اعلامیه ای حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی مورخ 1261 هجری شمسی (20 مارس 1883 میلادی ) و اصلاحات بعدی آن را درخواست نماید . حق تقدم می تواند بر اساس یک یا چند اظهار  نامه ملی ویا منطقه ای یا بین المللی باشد که در هر کشور یا برای هر کشور عضو کنوانسیون مذکور تسلیم شده است . در صورت درخواست حق تقدم :
الف- اداره مالکیت صنعتی از متقاضی می خواهد ظرف مدت معین رونوشت اظهار نامه ای را ارائه دهد که توسط مرجع اظهار نامه ای که مبنای حق تقدم است، گواهی شده باشد .
ب- با پذیرش درخواست حق تقدم حمایتهای مذکور در کنوانسیون پاریس شامل آن خواهد بود .
در صورت عدم مراعات شرایط مندرج در این ماده و مقررات مربوط به آن اعلامیه مذکور کان لم یکن تلقی می شود .
ماده 10- بنا به درخواست اداره مالکیت صنعتی ، متقاضی باید شماره و تاریخ اظهار نامه اختراع را که در خارج تسلیم کرده و عینا و ماهیتا مربوط به اختراع مذکور در اظهار نامه تسلیم شده به اداره مالکیت صنعتی است ، ارائه دهد . همچنین با درخواست اداره مالکیت صنعتی متقاضی باید مدارک زیر را به اداره مذکور تسلیم کند :
الف- تصویر هر گونه نامه و اخطاریه ای که متقاضی در مورد نتایخ بررسی های انجام شده در خصوص اظهار نامه های خارج دریافت کرده است .
ب- تصویر گواهی نامه اختراع که بر اساس اظهارنامه های خارجی ثبت شده است .
ج-تصویر هر گونه تصمیم نهایی مبنی بر رد اظهار نامه خارجی یارد ثبت اختراع ادعا شده در اظهار نامه خارجی.
ماده 11- اداره مالکیت صنعتی تاریخ تقاضا  را همان تاریخ دریافت اظهار نامه تلقی خواهد کرد مشروط بر این که اظهارنامه در زمان دریافت حاوی نکات زیر باشد :
الف- ذکر صحیح یا ضمنی این نکته که ثبت یک اختراع تقاضا میشود .
ب- ذکر نکاتی که شناخت هویت متقاضی را میسر می کند .
ج- توصیف اجمالی اختراع .
اگر اداره مالکیت صنعتی تشخیص دهد که اظهار نامه در زمان فاقد شرایط فوق بوده است ، از متقاضی دعوت خواهد کرد تا از تاریخ ابلاغ ظرف سی روز اصلاحات لازم را انجام دهد و تاریخ تقاضا همان تاریخ دریافت اطلاحات مذکور خواهد بود ولی اگر در مهلت تعیین شده اصلاح صورت نگیرد اظهار نامه کان لم یکن تلقی خواهدشد.
ماده 12- چنانچه در اظهار نامه به نقشه هایی اشاره شود که در آن درج یا ضمیمه نشده است اداره مالکیت صنعتی از متقاضی دعوت می کند تا نقشه هاراارائه دهد . اگر متقاضی دعوت را اجابت کرده و نقشه های مورد اشاره را ارائه نماید اداره مذکور تاریخ دریافت نقشه را تاریخ تقاضا تلقی خواهد نمود . در غیر این صورت تاریخ تقاضا را همان تاریخ دریافت اظهارنامه قید نموده و اشاره به نقشه ها را کان لم یکن تلقی خواهد کرد .
ماده 13-پس ار قید تاریخ تقاضا اداره مالکیت صنعتی اظهار نامه را از نظر انطباق با شریط مندرج در این قانون و آیین نامه آن بررسی خواهدکرد و در صورت تشخیص انطباق اقدام لازم برای ثبت اختراع انجام می دهد . درغیر این صورت اظهار نامه را رد و مراتب را به متقاضی ابلاغ می کند .
ماده 14-اداره مالکیت صنعتی پس از ثبت اختراع باید :
الف- در خصوص ثبت اختراع یک نوبت آگهی منتشر کند .
ب-گواهی نامه ثبت اختراع را صادر کند .
ج- رونوشت گواهی نامه ثبت اختراع را بایگانی و پس از دریافت هزینه مقرر اصل آنرا به متقاضی تسلیم کند .
د- به درخواست دارنده گواهی نامه اختراع تغییراتی را که در مضمون و نقشه های اختراع به منظور تعیین حدود حمایت اعطاء شده انجام دهد ، مشروط بر این که در نتیجه این تغییرات اطلاعات مندرج در گواهی نامه اختراع از حدود اطلاعات مذکور در اظهارنامه اولیه که  اختراع بر اساس آن ثبت شده است تجاوز نکند.
  ماده 15-حقوق ناشی از گواهی نامه اختراع به ترتیب زیر است :
الف- بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاصی غیر از مالک اختراع مشروط به موافقت مالک آن است . بهره برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود :
1-در صورتی که اختراع در خصوص فرآورده باشد .
اول – ساخت، صادارات و واردات، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فرآورده .
دوم – ذخیره به قصد عرضه برای فروش ، فروش یا استفاده از فرآورده .
2-در صورتی که موضوع ثبت اختراع فرآیند باشد :
اول – استفاده از فرآیند .
دوم –انجام هر یک از موارد مندرج در جزء 1 بند (الف) این ماده در خصوص کالاهیای که مستقیما از طریق این فرآیند به دست می آید .
ب- مالک می تواند با رعایت بند (ج) این ماد و ماده 17 علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره برداری های مندرج در بند (الف) را انجام دهد و به حق مخترع تعدی کند و یا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود به دادگاه شکایت کند.
ج-حقوق ناشی از گواهی نامه اختراع شامل موارد زیر نمی شود :
1-بهره برداری از کالاهای که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می شود .
2-استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیما ،وسائط نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشور ها که به طور موقت یا تصادفا وارد حریم هوایی، مرزهای زمینی یا آبهای کشور میشود .
3-بهره برداری هایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام میشود .
4- بهره برداری توسط هر شخصی که با حسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است ، قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع ، از اختراع استفاده می کرده ، یا اقدامات جدی و موثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن در ایران به عمل می آورده است .
د-حقوق استفاده کننده قبلی که در جز (4) بند (ج) این ماده قید شده است ، تنها به همراه شرکت یا کسب و کار یا به همراه بخشی  که در آن اختراع استفاده می شده یا مقدمات استفاده از آن فراهم گردیده قابل انتقال یا واگذاری است .
ماده 16- اعتبار گواهی نامه اختراع با رعایت این ماده پس از بیست سال از تاریخ اظهار نامه اختراع منقضی می شود ، به منظور حفظ اعتبار گواهی نامه یا اظهار نامه اختراع پس از گذشت یک سال از تاریخ تسلیم اظهار نامه و قبل از شروع هر سال مبلغی که به موجب آیین نامه این قانون تعیین شده توسط متقاضی به اداره مالکیت صنعتی پرداخت می گردد . تاخیر در پرداخت حداکثر تا شش ماه در صورت پرداخت جریمه مجاز است .
در صورتی که هزینه سالانه پرداخت نشود ، اظهار نامه مربوط به مسترد شده تلقی و یا گواهی نامه اختراع فاقد اعتبار می شود .
ماده 17- دولت یا شخص مجاز از طرف آن با رعایت ترتیبات زیر می توانند از اختراع بهره برداری نمایند .
الف- در مواردی که با نظر وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط منافع عمومی مانند امنیت ملی، تغذیه، بهداشت یا توسعه سایر بخش های حیاتی اقتصادی کشور، اقتضاء کند که دولت  یا شخص ثالث از اختراع بهره برداری نماید و یا بهره برداری از سوی مالک یا شخص مجاز از سوی او مغایر با رقابت آزاد بوده و از نظر مقام مذکور بهره برداری از اختراع رافع مشکل باشد . موضوع در کمیسیونی مرکب از رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، یکی از قضات دیوانعالی کشور با معرفی رئیس قوه قضاییه ،دادستان کل کشور نماینده رئیس جمهور و وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط مطرح و در صورت تصویب با تعیین کمیسیون مذکور سازمان دولتی یا شخص ثالث بدون موافقت مالک اختراع از اختراع بهره برداری می نماید .
ب- بهره برداری از اختراع محدود به منظور ی خواهد بودکه در مجوز آمده است و مشروط به پرداخت مبلغ مناسب به مالک مذکور با در نظر گرفتن ارزش اقتصادی مورد اجازه می باشد . در صورتی که مالک اختراع یا هر شخص ذینفع دیگری توضیخی داشته باشد ، کمیسیون پس از رسیدگی به اظهارات آنان و لحاظ کردن بهرده برداری در فعالیت غیر رقابتی اتخاذ تصمیم می کند . کمیسیون می تواند بنا به در خواست مالک اختراع یا سازمان دولتی یا شخص ثالثی که مجوز بهره برداری از اختراع ثبت شده را دارد پس از رسیدگی به اظهارات طرفین یا یکی از آنها در محدوده ای که ضرورت نماید ، نسبت به تصمیم گیری مجدد اقدام کند .
ج- در صورتی که مالک اختراع ادعا نماید که شرایط و اوضاع و احوالی که باعث اتخاذ تصمیم شده دیگر وجود ندارد و امکان تکرار آن میسر نیست و یا این ادعا نماید سازمان دولتی یا شخص ثالثی که توسط کمیسیون می تواند بنا به درخواست مالک اختراع یا سازمان دولتی یا شخص ثالثی که مجوز بهره برداری از اختراع ثبت شده را دارد ، پس از رسیدگی به اظهارات طرفین یا یکی از آن ها در محدوده ای که ضرورت اقتضاء نماید نسبت به تصمیم گیری مجدد اقدام کند .
ج-در صورتی که مالک اختراع اداعا نماید که شرایط و اوضاع و احوالی که باعث اتخاذ تصمیم شده دیگر وجود ندارد و امکان تکرار آن میسر نیست و یا این ادعا نماید سازمان دولتی یا شخص ثالثی که توسط کمیسینون تعیین شده نتواسته طبق مفاد تصمیم و شرایط آن عمل کند ، موضوع در کمیسیون مطرح و بررسی وپس از استماع اظهارات مالک اختراع وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط و بهره بردار ، اجازه بهره برداری لغو شده و حسب مورد اجازه بهره برداری برای مالک یا بهره بردار دیگر صادر می شود. با احراز شرایط مقرر در این بند اگر کمیسیون تشخیث دهد حفظ حقوق قانونی اشخاص که این اجازه را کسب کرده اند ، بقاء تصمیم را ایجاب می نماید آن تصمیم را لغو نمی کند .
در مواردی که اجازه بهره برداری توسط کمیسیون به شخص ثالثی داده شده است می توان آن مجوز را فقط به همراه شرکت یا کسب و کار شخص تعیین شده از طرف کمیسیون یابه همراه قسمتی از شرکت یا کسب و کاری که اختراع در آن بهره برداری می شود انتقال داد
د- اجازه بهره برداری موضوع این ماده مانع انجام امور زیر نیست :
1- انعقاد قرارداد بهره برداری توسط مالک اختراع با رعایت مقررات این ماده .
2- بهره برداری مستمر از حقوق تفویضی توسط مالک اختراع طبق مندرجات بند الف ماده 15.
3- صدور اجازه استفاده ناخواسته طبق اجزاء 1و2 بند ح این ماده .
ه- در خواست اجازه بهره برداری از کمیسیون باید همراه دلیل و سندی باشد که به موجب آن ثابت شود دستگاه دولتی یا شخص مجاز از مالک اختراع درخواست بهره برداری کرده ولی نتوانسته است اجازه بهره برداری رابا شرایز معقول و ظر ف مدت زمان متعارف تحصیل نماید .
رعایت مراتب این بند در صورت فوریت ناشی از مصالح ملی یا موارد حصول شرایط قهریه در کشورکلا به تشخیص کمیسیون لازم نخواهد بود ، مشروط بر آن که در این قبیل موارد مالک اختراع در اولین فرصت ممکن از تصمیم کمیسینون مطلع شود .
و- بهره برداری از اختراع توسط سازمان دولتی یا اشخاص ثالثی که توسط کمیسیون تعیین شده اند ، برای عرضه در بازار ایران است .
ز- اجازه کمیسیون در خصوص بهره برداری از اختراع در زمینه فناوری نیمه هادی ها ، تنها در موردی جایز است که به منظور استفاده غیر تجاری عمویم بوده یا در موردی باشد که وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط تشخیص دهد که نحوه استفاده از اختراع ثبت شده توسط مالک یا استفاده کننده آن غیر رقابتی است .
ح-پروانه بهره برداری بدون موافقت مالک در مواردی نیز با ترتیباتی که ذکر می شود قابل صدور است :
1- در صورتی که در یک گواهی نامه اختراع اداعا شده باشد که بدون استفاده از یک اختراع ثبت شده قبلی قابل بهره برداری نیست و اختراع موخر نسبت به اختراع مقدم متضمن پیشرفت مهم فنی ودارای اهمیت اقتصادی قابل توجه باشد ، اداره مالکیت صنعتی به در خواست مالک اختراع موخر پروانه بهره برداری از اختراع مقدم را در حد ضرورت بدون موافقت مالک آن صادر می کند .
1-در صورتی که در یک گو.اهی نامه اختراع اداعا شده باشد که بدون استفاده از یک اختراع ثبت شده قبلی قابل بهره برداری نیست و اختراع موخر نسبت به اختراع مقدم متضمن پیشرفت مهم فنی و دارای اهمیت اقتصادی قابل توجه باشد ، اداره مالکیت صنعتی به در خواست مالک اختراع موخر پروانه بهره برداری از اختراع مقدم را در حد ضرورت بدون موافقت مالک آن صادر می کند..
2- در مواقعی که طبق جز 1 این بند پروانه بهره برداری بدون موافقت مالک صادر شده باشد اداره مالکیت صنعتی به در خواست مالک اختراع مقدم پروانه بهره برداری از اختراع موخر را نیز بدون موافقت مالک آن صادر می کند .
3- در صورت درخواست صدور پروانه بهره برداری بدون موافقت مالک طبق اجزاء 1 و2 این بند در تصمیم مربوط به صدور هر یک ازپر وانه های مذکور حدود کاربرد پروانه و مبلع مناسبی که باید به مالک اختراع ذیربط پرداخت گرددد و شرایط پرداخت تعیین می شود.
4- در صورت صدور پروانه بهره برداری طبق جز 1 انتقال آن فقط به همراه اختراع موخر و در صورت صدور پروانه بهره برداری طبق جزء 2 انتقال آن فقط به همراه اختراع مقدم مجاز است .
5- در خواست صدور پروانه بهره برداری بدون موافقت مالک مشروط به پرداخت هزینه مقرر می باشد .
6-در صورت صدور پروانه بهره برداری بدون موافقت مالک اجزاء 2و1 این بند و بندها ی(ب)تا (و) و نیز بند (ط) این ماده قابل اعمال است .
ط- تصمیمات کمیسیون در محدوده بند های این ماده در دادگاه عمومی تهران قابل اعتراض است .
ماده 18- هر ذینفع می تواند ابطال گواهی نامه اختراعی را از دادگاه درخواست نماید . در صورتی که ذینفع ثابت کند یکی از شرایط مندرج در مواد 1و2و4 و صدر ماده 6 و بند ج آن رعایت نشده است یا این که مالک اختراع مخترع یا قائم مقام قانونی او نیست حکم ابطال گواهی نامه اختراع صادر می شود .
هر گواهی نامه اختراع یا ادعا یا بخشی از ادعاهای مربوط که باطل شده است . از تاریخ ثبت اختراع باطل تلقی می شود . رای نهایی دادگاه به دادگاه به اداره مالکیت صنعتی ابلاغ می گردد و اداره مزبور آن را ثبت و پس از دریافت هزینه آگهی مربوط به آن را در اولین فرصت ممکن منتشر می کند .
ماده 19- چنانچه مالک اختراع بخواهد از اختراع ثبت شده استفاده کند ، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور حداکثر ظرف مهلت یک هفته موضوع را به دستگاه یا دستگاه های ذیربط منعکس می نماید .
دستگاه های مذکور در خصوص امکان بهره برداری از اختراع حداکثر ظرف مدت دو ماه اظهار نظر نموده و  نتیجه را جهت صدور پروانه بهره برداری کتبا به سازمان ثبت اسنادو املاک اعلام می نماید .